ด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม



 

                   ทรัพยากรป่าไม้
                      สภาพป่าไม้ของจังหวัดชัยภูมิ ถือได้ว่าเป็นสภาพป่าที่สมบูรณ์มากที่สุดแห่งหนึ่งของประเทศไทย มีพื้นที่ป่าไม้ตามกฎหมาย 3,171,977.15 ไร่ มีพื้นที่คงสภาพป่าตามภาพถ่ายดาวเทียม 2,499,556.75 ไร่ หรือคิดเป็นร้อยละ 31.49 ของพื้นที่จังหวัด มีแนวโน้มของพื้นที่คงสภาพป่าเพิ่มขึ้น โดยเมื่อปี 2557 มีพื้นที่คงสภาพพื้นที่ป่า จำนวน 2,381,816.57 คิดเป็นร้อยละ 30.01 ของพื้นที่จังหวัด เปรียบเทียบกับ 2565 ที่มีพื้นที่คงสภาพพื้นที่ป่า จำนวน 2,499,556.75 ไร่ คิดเป็นร้อยละ 31.49 ของพื้นที่จังหวัด จะเห็นได้ว่าจังหวัดชัยภูมิมีพื้นที่คงสภาพป่าเพิ่มขึ้น ทั้งนี้ การประกาศพื้นที่ตามกฎหมายยังคงมีปัญหาการซ้อนทับของพื้นที่ ทำให้การนับรวมขนาดพื้นที่ป่าไม้ตามกฎหมายมากกว่าพื้นที่ป่าจริง
                      ป่าไม้เหล่านี้เป็นต้นกำเนิดของแม่น้ำสำคัญที่หล่อเลี้ยงชีวิตคนในภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนกลางหลายล้านคน เช่น แม่น้ำชี แม่น้ำพรม แม่น้ำเชิญ ซึ่งได้มีการกำหนดให้เป็นป่าสงวนแห่งชาติ อุทยานแห่งชาติ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า และพื้นที่ต้นน้ำลำธาร โดยสามารถจำแนก ดังนี้
                          1) ป่าสงวนแห่งชาติ จำนวน 11 แห่ง มีพื้นที่บางส่วนได้มีการประกาศเป็นเขตป่าอนุรักษ์ จึงยังคงเหลือพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติ จำนวน 1,631,519.26 ไร่ (จากการวิเคราะห์ด้วยระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ : GIS (Geographic Information System)) และมอบให้สำนักงานปฏิรูปที่ดินเพื่อการเกษตรกรรมไปดำเนินงานปฏิรูปที่ดิน

ลำดับที่ ป่าสงวนแห่งชาติ พื้นที่ (ไร่)
1 ป่าสงวนแห่งชาติป่าภูหยวก 44,209.58
2 ป่าสงวนแห่งชาติป่าภูตะเภา 16,761.42
3 ป่าสงวนแห่งชาติป่าภูแลนคาด้านทิศเหนือ 137,726.27
4 ป่าสงวนแห่งชาติป่าโคกใหญ่ 34,318.75
5 ป่าสงวนแห่งชาติป่าภูแลนคาด้านทิศใต้ 132,338.86
6 ป่าสงวนแห่งชาติป่าตาเนิน 72,803.90
7 ป่าสงวนแห่งชาติป่าภูซำผักหนาม 153,168.34
8 ป่าสงวนแห่งชาติป่านายางกลัก 937,892.91
9 ป่าสงวนแห่งชาติป่าโคกหลวง 7,982.61
10 ป่าสงวนแห่งชาติป่าภูผาดำและป่าภูผาแดง 3,712.06
11 ป่าสงวนแห่งชาติป่าภูแลนคาด้านทิศใต้บางส่วน และป่าหมายเลขสิบแปลงที่สอง 90,604.56
ที่มา: สำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดชัยภูมิ
                              
                          2) อุทยานแห่งชาติ จำนวน 6 แห่ง เนื้อที่ 713,486.90 ไร่ (จากการวิเคราะห์ด้วยระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ : GIS (Geographic Information System)) ดังนี้ี้
ลำดับที่ อุทยานแห่งชาติ พื้นที่ (ไร่)
1 อุทยานแห่งชาติตาดโตน 138,194.01
2 อุทยานแห่งชาติภูแลนคา 123,618.40
3 อุทยานแห่งชาติป่าหินงาม 63,211.56
4 อุทยานแห่งชาติไทรทอง 208,363.62
5 อุทยานแห่งชาติน้ำพอง (ชัยภูมิ) 18,031.42*
6 อุทยานแห่งชาติน้ำหนาว 162,067.89**
หมายเหตุ : * ,** ที่ทำการอุทยานไม่ได้ตั้งอยู่ในเขตพื้นที่จังหวัดชัยภูมิ
ที่มา: สำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดชัยภูมิ
                              
                          3) เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าและเขตห้ามล่าสัตว์ป่า จำนวน 5 แห่ง เนื้อที่ 1,349,338.09 ไร่ (จากการวิเคราะห์ด้วยระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ : GIS (Geographic Information System)) ดังนี้
ลำดับที่ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าและเขตห้ามล่าสัตว์ป่า พื้นที่ (ไร่)
1 เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูเขียว 985,502.60
2 เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าผาผึ้ง 119,027.20
3 เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าตะเบาะ - ห้วยใหญ่ 227,091.53
4 เขตห้ามล่าสัตว์ป่าหนองแวง 130.72
5 เขตห้ามล่าสัตว์ป่าบึงละหาน 17,586.04
ที่มา: สำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดชัยภูมิ
                               
                          4) พื้นที่ป่าไม้ถาวรที่คณะรัฐมนตรี มีมติให้รักษาไว้เป็นสมบัติของชาติ ที่คงเหลือจากการประกาศเป็นป่าสงวนแห่งชาติ และป่าอนุรักษ์ จากการวิเคราะห์ด้วยระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ : GIS (Geographic Information System) จำนวน 437,186.13 ไร่

                    ทรัพยากรดิน    
                     วัตถุต้นกำเนิดบริเวณจังหวัดชัยภูมิ ส่วนใหญ่เป็นดินที่เกิดจากพวกตะกอนที่ถูกน้ำพัดพามาทับถมกันเป็นเวลานาน และมีการเปลี่ยนแปลงทางธรณีสัณฐานโดยกระบวนการชะล้างและปรับระดับพื้นที่ทำให้พื้นที่ มีความสูงแตกต่างกัน ดินบางส่วนเกิดจากการพังและสลายตัวของหิน ส่วนใหญ่เป็นบริเวณภูเขาและที่ลาดเชิงเขา